Voor kinderen en ouders
Als mama of papa ongeneeslijk ziek is, raakt dat het hele gezin. Ook de kinderen. Hoe leg je dat uit? Wat hebben zij nodig? En hoe zorg je ervoor dat iedereen, groot en klein, zijn plek kan houden in deze moeilijke tijd?
Kinderen voelen vaak meer aan dan ze kunnen begrijpen. Ze zien dat er iets verandert, merken spanning of verdriet, maar weten niet altijd wat er aan de hand is. Open en eerlijke communicatie helpt, op een manier die bij hun leeftijd en karakter past.
Hoe praat je hierover met je kinderen?
Kinderen verdienen eerlijkheid, maar wel op hun niveau. Ze hebben recht op uitleg die ze kunnen begrijpen, zonder dat ze overweldigd worden door details die te zwaar voor hen zijn.
Begin met wat ze al merken
"Je hebt vast gezien dat mama/papa vaak moe is, of dat er veel dokters komen." Erken wat ze al zien en voelen. Dat geeft ruimte om vragen te stellen.
Gebruik woorden die ze begrijpen
- Voor jonge kinderen: "Papa/mama is heel erg ziek. De dokters kunnen hem/haar niet meer beter maken, maar ze zorgen wel dat hij/zij zich zo goed mogelijk voelt."
- Voor oudere kinderen: "Mama/papa heeft een ziekte die niet meer weggaat. Dat betekent dat hij/zij uiteindelijk dood zal gaan. Maar we weten niet wanneer – dat kan nog een tijdje duren."
Geef ruimte voor vragen
Kinderen stellen soms vragen die je niet verwacht: "Ga ik ook doodgaan?" "Is het mijn schuld?" "Wie zorgt er dan voor mij?" Probeer eerlijk te antwoorden, ook als je zegt: "Dat weet ik niet zeker, maar we zorgen ervoor dat jij altijd veilig bent."
Herhaling is normaal
Kinderen kunnen dezelfde vraag vele keren stellen. Ze verwerken informatie in hun eigen tempo. Wees geduldig en herhaal rustig wat je eerder hebt gezegd.
Het is oké om te huilen
Laat zien dat verdriet mag. "Ik ben ook verdrietig. Het is oké als jij dat ook bent." Dit geeft kinderen toestemming om hun eigen gevoelens te uiten.
Waar kunnen kinderen terecht met vragen?
Soms hebben kinderen vragen die ze niet aan papa of mama durven stellen. Of ze willen praten met iemand anders dan de mensen thuis. Er zijn verschillende plekken waar kinderen terecht kunnen:
Kindertelefoon
Voor kinderen en jongeren tot 18 jaar die willen praten over wat hen bezighoudt.
- Telefoon: 0800-0432 (gratis, elke dag van 14.00-20.00 uur)
- Chat: via kindertelefoon.nl
Jongeren Informatie Punt (JIP)
Het Jongeren Informatie Punt biedt gratis en vertrouwelijke informatie, advies en ondersteuning aan jongeren tussen 12 en 23 jaar. JIP helpt bij allerlei vragen over onder andere moeilijke thuissituaties zoals ziekte en overlijden van ouders.
Website: jip.nl - hier vind je ook een chatfunctie
School en zorgcoördinatoren
Vertel de leraar of mentor van je kind wat er speelt. Scholen hebben vaak zorgcoördinatoren die kunnen helpen en extra aandacht kunnen geven.
Kinderpsycholoog of gezinstherapeut
Als je merkt dat je kind moeite heeft met de situatie, kan professionele begeleiding helpen. Je huisarts kan doorverwijzen.
Andere initiatieven...
- Vlinderkind: Lotgenotencontact voor kinderen van zieke ouders - vlinderkind.nl
- Kinderen en Rouw: Informatie en ondersteuning - kinderenrouw.nl
- Een Goed Verhaal: Begeleiding van gezinnen - eengoedverhaal.nl